شرکت سبدگردان زاگرس

مدیریت ریسک در سرمایه گذاری

ریسک یا احتمال اختلاف بین میزان بازده واقعی و بازده مورد انتظار، تغییرات احتمالی بازده دارایی را در آینده مورد نظر نشان می‌دهد. ایجاد تعادل بین ریسک و بازده، به عنوان یکی از مهم‌ترین گام‌های تصمیم‌گیری مالی شناخته می‌شود. هر چه به عنوان یک سرمایه گذار بازده بالاتری از سرمایه گذاریِ پول خود در دارایی انتظار داشته باشید، باید ریسک بالاتری را متحمل شوید؛ عبارت دیگری نمی‌توان با ریسک پایین توقع بازدهی بالا از سرمایه‌گذاری داشت. اگر قصد دارید تا بیشتر در خصوص مفهوم مدیریت ریسک بدانید و با نحوه مدیریت ریسک و استراتژی‌ها و فرایندهای مدیریت ریسک آشنا شوید، تا انتهای این مطلب از مقالات آموزشی زاگرس همراه ما باشید.

تعریف مدیریت ریسک

تعریف مدیریت ریسک را می‌توان تحلیل و انجام اقدامات لازم برای کنترل ریسک‌های موجود در تجارت، محیط کار و سایر عوامل دانست. برای اینکه ریسک به شکل درستی مدیریت شود، باید ریسک‌های احتمالی پیش‌بینی شوند. در این صورت برای مقابله با مشکلات احتمالی از پیش اقداماتی صورت می‌گیرد تا علاوه بر کنترل ریسک تاثیرات آن را نیز کاهش دهد.

به زبان ساده برنامه‌ریزی برای انجام اقداماتی که از خطرات و تهدیدات احتمالی جلوگیری کند، همان مفهوم مدیریت ریسک است. برای مثال زمانی که با خود عینک آفتابی برای اجتناب از آسیب نور آفتاب به همراه می‌برید، این اقدام نوعی مدیریت ریسک است که از آسیب به چشمان شما در صورتی که هوا آفتابی شود، جلوگیری می‌کند.

اگر ریسک‌ها از ابتدا شناسایی شده و از لحاظ اهمیت دسته‌بندی شوند، می‎توان با توجه به برنامه‌ریزی‌های انجام شده، اقدامات لازم را انجام داده و با کنترل اثربخشی اقدامات، شرایط را در خصوص ریسک‌های جدید و قبلی بررسی کنیم.

هزینه ریسک چیست؟

زمانی که شرکت‌ها یا افراد در حوزه‌ سرمایه‌گذاری خود با ریسک‌های مرتبط روبرو می‌شوند، باید با استفاده از تکنیک‌ها و روش‌هایی میزان ریسک‌های موجود را کاهش داده یا آن را مدیریت کنند؛ که این مورد نیاز به صرف هزینه یا همان هزینه ریسک دارد. هزینه ریسک هزینه‌هایی مربوط به انجام مدیریت بهینه امور است. پس باید با در نظر گرفتن میزان ریسک قابل قبول، با توجه به اهداف و فعالیت‌ اقتصادی، هزینه‌ای تحت عنوان هزینه ریسک بپردازید.

این هزینه با توجه به نوع سرمایه‌گذاری می‌تواند متفاوت باشد. تفاوت کارمزدهایی که برای سرمایه‌گذاری‌ها با ریسک‌های متفاوت می‌پردازند، باعث می‌شود تا سرمایه‌گذاران هزینه‌های مربوط به انواع سرمایه‌گذاری‌ را از هم جدا کنند.

دلیل اهمیت مدیریت ریسک چیست؟

با هر گامی که در جهت رسیدن به اهداف مالی برمی‌داریم، با ریسک‌های جدیدی روبرو می‌شویم. این ریسک‌ها می‌توانند از جنس عدم قطعیت در مورد نتایج، نوسانات بازار، چالش‌ها باشند. سازمان‌های هوشمند و موفق، به جای نادیده گرفتن ریسک‌ها آن ها را شناسایی، تحلیل و در نهایت کنترل می‌کنند.

مدیریت ریسک، فرآیندی است که به شما کمک می‌کند تا ریسک‌های احتمالی را پیش‌بینی کرده و برای مقابله با آن‎ها برنامه‌ریزی کنید. بنابراین دلیل اهمیت استراتژی‌ها و فرایندهای مدیریت ریسک مشخص است.  همچنین علاوه بر ریسک‌های قابل پیش‌بینی، در دنیای واقعی با ریسک‌های غیرقابل پیش‌بینی نیز مواجه هستیم. مدیریت ریسک به ما کمک می‌کند تا در زمان روبرو شدن با ریسک‌های غیرمنتظره، آمادگی لازم را داشته باشیم و با اتخاذ تصمیمات مناسب، از بروز خسارات و صدمات جلوگیری کنیم.

دلیل اهمیت مدیریت ریسک چیست؟

بنابراین، اگر به دنبال موفقیت در دنیای مالی هستید، مدیریت ریسک را به عنوان ابزاری ضروری در جعبه ابزار خود قرار دهید. با اتکا به این ابزار قدرتمند می‌توانید با اطمینان خاطر بیشتری در مسیر اهداف خود گام بردارید.

فرآیند مدیریت ریسک

فرآیند مدیریت ریسک شامل مراحل زیر می‌شود:

شناسایی ریسک: در این مرحله، تمام خطراتی که می‌توانند بر سر راه شما قرار بگیرند آشکار می‌شوند.

ارزیابی ریسک: احتمال وقوع و شدت ریسک را بررسی می‌کنید.

اولویت‌بندی ریسک: ریسک‌ها با توجه به اهمیت و تاثیرگذاری روی اهداف دسته‌بندی می‌شوند.

تحلیل ریسک: ریشه‌های هر ریسک شناسایی و برای رفع یا کاهش آن‎ها برنامه‌ریزی می‌شود.

اجرای استراتژی: با استفاده از روش‌های مختلف مانند کاهش، انتقال، اجتناب یا پذیرش ریسک، اقدامات لازم برای مقابله انجام می‌گیرد.

رصد تغییرات: به طور مداوم ریسک‌ها را رصد و در صورت نیاز، استراتژی‌های خود را به روز رسانی می‌کنیم.

مدیریت ریسک چه مزایایی دارد؟

مدیریت ریسک مهارتی ضروری برای هر فرد و سازمان برای رسیدن به موفقیت است. با استفاده از این ابزار قدرتمند، می‌توان با اطمینان خاطر بیشتری در مسیر پیشرفت خود حرکت کرد. مدیریت ریسک می‌تواند مزایای دیگری نیز داشته باشد:

کاهش ضرر و زیان: با شناسایی و کنترل ریسک‌ها، از بروز خسارات مالی و غیرمالی جلوگیری می‌شود.

افزایش کارایی: با تمرکز بر روی ریسک‌های کلیدی، منابع را به طور موثری به کار می‌گیرید.

بازبینی و بهبود تصمیم‌گیری: با اتکا به اطلاعات دقیق، تصمیمات آگاهانه‌تری در مورد فعالیت‌ خود اتخاذ می‌‎کنید.

افزایش اعتماد به نفس: با داشتن برنامه‌ای درست و منظم برای مدیریت ریسک‌ها، با اعتماد به نفس بیشتری به سوی اهداف گام برمی‌دارید.

دو رویکرد مدیریت ریسک را بشناسیم

مدیریت ریسک دو رویکرد اصلی منفعل و فعال دارد که در ادامه هر کدام را به‌ طور جداگانه بررسی خواهیم کرد:

1. مدیریت ریسک منفعل:

_ در این روش، سبد سرمایه‌گذاری به گونه‌ای تنظیم می‌شود که دنباله‌روی شاخص کل بازار باشد.

_ هدف این رویکرد این است که سود سبد سرمایه‌گذاری با سود شاخص کل در صنعت مربوطه مطابقت داشته باشد.

_ از تنوع‌سازی سهام و معیار بتا برای کاهش ریسک و ثبات سود استفاده می‌شود.

_ این روش با سرمایه‌گذاران کم‌تجربه و ریسک‌پذیر سازگاری بیشتری دارد.

مدیریت ریسک چه مزایایی دارد؟

2. مدیریت ریسک فعال:

_ در این روش، سرمایه‌گذاران به طور مداوم سبد سهام خود را از نظر ریسک آن رصد و مدیریت می‌کنند.

_ هدف در مدیریت ریسک فعال کسب سود بیشتر از شاخص کل با بهینه‌سازی سبد سرمایه‌گذاری است.

_ از تحلیل بنیادی و عوامل تاثیرگذار بر قیمت سهم برای انتخاب سهام مناسب استفاده می‌شود.

_ از معیار آلفا برای ارزیابی عملکرد سرمایه‌گذاری در مقایسه با شاخص کل استفاده می‌شود.

_ این روش با سرمایه‌گذاران تجربه‌دار و ریسک‌پذیر سازگاری بیشتری دارد.

حال که این دو رویکرد در مدیریت ریسک را شناختیم، باید بدانیم که انتخاب بین این دو روش به عوامل مختلفی بستگی دارد. عواملی نظیر تجربه و دانش سرمایه‌گذاری، میزان ریسک‌پذیری، اهداف سرمایه‌گذاری و شرایط بازار تعیین می‌کنند که رویکرد مناسب برای انتخاب شما باید مدیریت ریسک فعال یا منفعل باشد.

فرآیندهای انجام مدیریت ریسک

برای انجام مدیریت ریسک باید مراحلی طی شود که در خلال آن می‌توانید ریسک‌های موجود در حوزه فعالیت خاصی را شناسایی و ارزیابی کنید. سپس منابع لازم برای رفع یا کاهش ریسک باید در نظر گرفته شوند. فرآیند مدیریت ریسک شامل مراحلی می‌شود که در ادامه هر کدام را مختصرا شرح می‌دهیم.

شناسایی ریسک

در ابتدای فرآیند مدیریت ریسک باید ریسک‌هایی که شرکت‌ها و پروژه‌ها برای رسیدن به اهداف خود با آن‌ها مواجه هستند، شناسایی شوند. در این مرحله باید عوامل داخلی و خارجی شناسایی شوند که به این منظور از راهکارهای متنوعی همانند تحلیل اطلاعات استفاده می‌شود.

ارزیابی ریسک

احتمال ریسک و تاثیرات آن باید مورد بررسی قرار گیرد. در مرحله ارزیابی هر کدام از ریسک‌های شناسایی شده از منظر احتمال وقوع آن‌ها و میزان تاثیر آن‌ها بر روی پروژه بررسی می‌شوند.

اولویت‌بندی ریسک

در این فرآیند ریسک‌های موجود از لحاظ اهمیت و میزان تاثیر روی پروژه و اهداف طبقه‌بندی می‌شوند تا آن‎ها را برای انجام اقدامات مربوط به کاهش ریسک اولویت‌بندی کنیم. در این صورت ریسک‌هایی که اهمیت و تاثیرگذاری بیشتری دارند، توجه و منابع بیشتری برای کنترل دریافت می‌‌کنند.

تحلیل ریسک

در خصوص ریشه‌های اصلی ریسک‌های شناسایی‌شده باید تحلیل انجام شود. به این ترتیب افراد می‌‌توانند عوامل پدید آورنده را بررسی و از بروز مجدد یا تشدید ریسک جلوگیری کنند. همچنین در صورت تحلیل دقیق ریسک می‎توان استراتژی‌های مناسبی برای کاهش آن‎ها نیز برنامه‌ریزی کرد.

اجرای استراتژی مناسب

اجرای استراتژی‌ مناسب برای مدیریت ریسک خود روند خاصی دارد. در برنامه‌ریزی برای انجام اقدامات کاهش ریسک، باید در راستای سیاست‌ها و اهداف شرکت قدم برداشته شود. علاوه بر این میزان هزینه برای انجام برنامه‌های کاهش ریسک باید منطقی بوده و از منابع لازم برای تامین به قدر معقول کمک گرفته شود.

بررسی تغییرات در ریسک

تنها انجام اقداماتی برای کاهش ریسک کافی نیست. این شاید به نوعی از محدودیت‌های مدیریت ریسک باشد. اما در واقع با بررسی نتیجه اقدامات و تحلیل ریسک علاوه بر این که ارزیابی و دسته‌بندی اولیه اطلاعات انجام می‌شود، بررسی‌های کنترلی بعد از انجام اقدامات درصد خطا را کمتر می‌کند. برای اینکه بتوانیم با توجه به شرایط جدید بهترین استراتژی را برای کاهش ریسک اعمال کنیم، بهتر است تا همواره ریسک‌های شناسایی شده را طی دوره‌های زمانی مختلف ارزیابی کنیم.

مدیریت ریسک در بازارهای مالی

اهمیت سرمایه گذاری در بازارهای مالی زیاد بوده و به همین دلیل باید به ریسک این حوزه توجه ویژه‌ای داشت. با توجه به اینکه در این حوزه با سرمایه خود برای خرید و فروش کالا یا ابزارهای مالی اقدام می‌کنید، مدیریت ریسک در بازارهای مالی اهمیت بیشتری پیدا می‌‌کند. در ادامه توضیحاتی درباره مدیریت ریسک در بازارهای مالی ارائه می‌دهیم.

مدیریت ریسک در بازار سرمایه

در این قسمت انواع ریسک در بازارهای سرمایه را بررسی می‌کنیم. مدیریت ریسک بازار سهام روش‌هایی دارد که هر سرمایه‌گذار با رعایت آن‌ها می‌تواند درصد قابل توجهی از ریسک سرمایه‌گذاری خود را کاهش دهد.

برای مثال با تحلیل سهام بازار و شناسایی سهام‌ مناسب با ارزش ذاتی خوب، می‌توان از بازار سود بیشتری کسب و به نوعی ریسک سرمایه گذاری را مدیریت کرد. برای این منظور سرمایه گذار باید موارد بسیاری همانند میزان سودآوری، وضعیت اقتصادی و صورت‌های مالی شرکت‌ها را بررسی کند. البته وضعیت صنعت و اقتصاد نیز در تغییرات قیمت سهام تاثیرگذار است.

مدیریت ریسک در بازارهای مالی

مورد دیگر استفاده از حد ضرر در انجام معاملات است که با محدود شدن ضرر در هر معامله ریسک را کنترل می‌کند. حد ضرر در قیمت مشخصی تنظیم می‌شود و با رسیدن قیمت سهم به این قیمت معامله به‌ صورت خودکار به پایان می‌رسد.  به این ترتیب تنها مقدار محدودی از سرمایه در معامله از بین خواهد رفت.

مدیریت ریسک در بازار فارکس

بازار فارکس بازار تبادل ارزهای خارجی در ازای یکدیگر است. این بازار پرنوسان قطعا نیاز به مدیریت ریسک دارد. به این منظور و برای شناسایی ریسک‌های مربوط به بازار فارکس می‌‌توانید به‌تدریج مهارت خود را برای سودآوری بیشتر افزایش دهید. 

برای مثال یکی از ریسک‎های مربوط به فارکس در زمینه انتخاب بروکر فارکس است. برای این موضوع باید از منابع معتبر به جهت بررسی و مطالعه در خصوص بروکر مدنظر خود کمک بگیرید. 

از ریسک مربوط به نحوه مدیریت سرمایه در فارکس نیز نمی‌‎توان چشم پوشی کرد. برای این منظور افراد نیاز دارند تا تنها مقدار کمی از سرمایه‌ خود را تا زمان کسب تجربه و حرفه‎ای شدن درگیر خرید و فروش کنند. مورد دیگری که می‎توان برای مدیریت ریسک در بازار فارکس به کار گرفت مدیریت نسبت ریسک به ریوارد است. در صورت مدیریت این مورد تریدرها می‎توانند با پیش‌بینی مقدار سود و ضرر احتمالی از هر معامله و با استفاده از نسبتی مناسب در خصوص قیمت ورود به معامله، قیمت هدف و قیمت حد ضرر، ریسک ضرر و زیان سرمایه را کاهش دهند.

مدیریت ریسک در بازار رمز ارزها

بازار ارزهای دیجیتال صحنه خرید و فروش ارزهای رمزنگاری شده است. این بازار نیز نوسانات زیادی دارد. علاوه بر ریسک قیمت، مشکلات ناشی از موانع قانونی، ریسک‌های متفاوتی را برای فعالان بازار ایجاد می‌کند.

برای مثال در زمینه خرید و نگهداری ارزهای دیجیتال یکی از ریسک‌‌هایی که فعالان بازار ارزهای دیجیتال را تهدید می‌‌کند، ریسک کاهش قیمت دارایی خریداری شده است. تریدرها برای مدیریت این ریسک می‌‎توانند با شناسایی روندهای صعودی و نزولیِ رمز ارز مدنظر خود، زمان‌های مناسبی را برای ورود و خروج به آن انتخاب کنند. در این شرایط امکان کسب سود و کاهش ضرر و زیان بیشتر شده و با اطمینان بیشتری به سمت موفقیت مالی حرکت خواهید کرد.

ریسک قابل‌ اجتناب یا ریسک غیر سیستماتیک چیست؟

ریسک قابل‌ اجتناب یا ریسک غیر سیستماتیک، ریسکی است که به ساختار یک صنعت، شرکت یا بنگاه اقتصادی مربوط بوده و با برخی از روش‌ها و استراتژی‎ها می‌توان از آن جلوگیری کرد. این ریسک‌ها اغلب عامل درونی دارند. به عبارتی ضعف مدیریت، اقدامات سهامداران عمده، تحولات جهانی در صنعت و سایر عوامل می‌توانند در شاخه ریسک غیر سیستماتیک قرار بگیرند.

به منظور حداقل ساختن ریسک غیرسیستماتیک می‌‎توان چندین دارایی با کمترین ضریب همبستگی را خریداری کرده و یا در اوراق مشارکت شرکت‌های مختلف سرمایه‌گذاری و از بخشی از سرمایه خود محافظت کرد.

ریسک غیر قابل اجتناب یا ریسک سیستماتیک چیست؟

ریسک غیر قابل اجتناب یا ریسک سیستماتیک، ریسکی است که بر خلاف حالت غیر سیستماتیک کنترل آن در اختیار سرمایه‌گذار یا مدیران شرکت نیست. در واقع این ریسک غیر قابل پیش‌بینی و از عوامل کلان در بازار ناشی است. بنابراین تحریم، تغییر نرخ بهره و ارز در شاخه ریسک سیستماتیک قرار می‌گیرند.

به منظور حداقل ساختن ریسک سیستماتیک می‌توان سرمایه‌ خود را به دارایی‌های مختلف مانند صندوق های سهامی، اوراق با درآمد ثابت، طلا و سایر دارایی‌ها تخصیص داد.

سخن پایانی

یکی از مفاهیم مطرح حوزه مالی و سرمایه گذاری، ریسک یا مدیریت ریسک است. در این متن ضمن آشنایی با انواع ریسک در سرمایه‎ گذاری روش‌های مدیریت ریسک در سرمایه گذاری را بررسی کردیم.  یک سرمایه گذار باید همواره رابطه بین ریسک و بازده را در نظر داشته باشد. هرقدر یک سرمایه گذاری ریسک بالاتری داشته باشد، احتمال بیشتری برای به دست آوردن بازده بالاتر وجود دارد. به همین دلیل هر سرمایه گذار باید تعادل مناسبی بین بازده و میزان ریسک سرمایه گذاری خود ایجاد کند. به یاد داشته باشید که مدیریت ریسک باید به طور مداوم انجام شده و حتی استراتژی‌های مقابله با آن باید به صورت منظم به روزرسانی و بررسی شوند.

این مطلب را در شبکه‌های اجتماعی برای دوستانتان ارسال کنید

جهت دریافت مشاوره رایگان شماره تماس خود را وارد کنید:

و یا با ما تماس بگیرید: