احتمالا دو عبارت سیاست مالی و سیاست پولی را زیاد شنیده باشید. سیاست های مالی بر بازار سرمایه تاثیرات بسیار زیادی دارد و میتوانند تصمیمات سرمایهگذاران را تحت تاثیر قرار دهند. در این مطلب به شما خواهیم گفت سیاست مالی و پولی چیست و درباره تاثیر آنها بر بازار سرمایه بیشتر صحبت میکنیم. همراه ما باشید.
سیاست پولی چیست؟
سیاست پولی به مجموعه اقداماتی گفته میشود که بانک مرکزی یک کشور برای کنترل میزان پول در گردش و مدیریت نرخ بهره انجام میدهد. هدف اصلی سیاست پولی این است که اقتصاد کشور را در مسیر رشد نگه دارد، تورم را کنترل کند و اشتغال را افزایش دهد. به عبارت دیگر، بانک مرکزی تصمیم میگیرد چقدر پول باید در اقتصاد باشد و نرخ بهره چقدر باشد تا رشد اقتصادی و ثبات ایجاد کند.
سیاست مالی چیست؟
سیاست مالی مربوط به تصمیمهایی است که دولت درباره خرج کردن پول و جمعآوری مالیات میگیرد. این سیاست با بودجه دولت سر و کار دارد و هدف آن تنظیم اقتصاد است. برای مثال اگر اقتصاد دچار رکود شده باشد، دولت پول بیشتری خرج میکند و مالیات را کاهش میدهد تا مردم و کسبوکارها پول بیشتری برای خرج کردن داشته باشند اما اگر تورم زیاد شد، دولت هزینههایش را کاهش میدهد و مالیاتها را افزایش میدهد تا پول کمتری در دست مردم باشد و تورم کاهش پیدا کند.
تفاوت سیاست پولی و مالی
سیاست پولی و مالی هر دو ابزارهای مهمی هستند که برای تنظیم اقتصاد و حفظ تعادل استفاده میشوند اما سیاست پولی توسط بانک مرکزی انجام میشود و به کنترل پول در گردش و نرخ بهره میپردازد. در مقابل سیاست مالی توسط دولت اجرا میشود و به مدیریت بودجه، هزینهها و مالیات مربوط است.
سیاست پولی انبساطی و انقباضی چیست؟
سیاستهای پولی بر دو نوع هستند: انبساطی و انقباضی
سیاست پولی انبساطی زمانی به کار میرود که اقتصاد در وضعیت رکود قرار دارد یا رشد اقتصادی بسیار کند است. بانک مرکزی در این شرایط با سیاستهای پولی انبساطی قصد افزایش فعالیتهای اقتصادی را دارد. برای این کار، بانک مرکزی نرخ بهره را کاهش میدهد و با خرید اوراق قرضه از بانکها، پول بیشتری به سیستم مالی تزریق میکند.
افزایش سرمایهگذاری توسط شرکتها، افزایش اشتغال و کاهش بیکاری و رشد سریعتر اقتصاد از نتایج اعمال سیاست پولی انبساطی است. در مقابل سیاست پولی انقباضی زمانی استفاده میشود که تورم در حال افزایش است و بانک مرکزی میخواهد از رشد بیشازحد قیمتها جلوگیری کند.
در این شرایط بانک مرکزی نرخ بهره را بالا میبرد و وام گرفتن برای مردم و شرکتها سختتر میشود. همچنین با فروش اوراق قرضه، پول را از بانکها جمعآوری میکند. بانک مرکزی برای اجرای سیاستهای پولی (انبساطی یا انقباضی) از ابزارهایی استفاده میکند که به کمک آنها میتواند عرضه پول و نرخ بهره را در اقتصاد کنترل کند. از جمله ابزارهای سیاست پولی میتوان به اوراق قرضه و عملیات بازار باز ، نرخ بهره، نرخ تنزیل ونرخ ذخیره قانونی اشاره کرد.
سیاست های مالی انبساطی و انقباضی چیست؟
گفتیم سیاست مالی به تصمیمهای دولت در مورد هزینه کردن پول و گرفتن مالیات مربوط میشود. سیاست مالی انبساطی زمانی انجام میشود که اقتصاد در شرایط رکود یا کاهش رشد اقتصادی قرار دارد و دولت میخواهد تقاضا را در اقتصاد افزایش دهد؛ مثل ریختن سوخت در یک ماشین خاموش!
دولت این کار را از طریق افزایش هزینههای دولتی انجام میدهد و برای پروژههای بزرگ پول خرج میکند. کاهش مالیاتها دیگر روش دولت برای اجرای سیاستهای مالی انبساطی است.
سیاست مالی انقباضی زمانی اجرا میشود که اقتصاد در شرایط تورم بالا قرار دارد و دولت میخواهد میزان پول در گردش را کاهش دهد. دولت این کار را از طریق کاهش هزینههای دولتی و افزایش مالیاتها انجام میدهد.
تاثیر سیاست های مالی بر بازار سهام
سیاستهای مالی نقش مهمی در شکلدهی به بازار بورس دارند. این سیاستها با تغییر در مخارج دولت و نرخهای مالیاتی، میتوانند تقاضای کل اقتصاد را تحت تأثیر قرار دهند. بهعنوان مثال، افزایش مخارج دولت یا کاهش مالیاتها میتواند تقاضا را افزایش داده و به رشد اقتصادی و در نتیجه بهبود عملکرد بازار سهام منجر شود. برعکس، کاهش مخارج دولت یا افزایش مالیاتها ممکن است تقاضا را کاهش داده و فشار منفی بر بازار سهام وارد کند.
تأثیر سیاستهای پولی بر بازار بورس
سیاستهای پولی از طریق تأثیر بر نرخ بهره، نقدینگی و …، میتوانند بر بازار بورس تأثیرگذار باشند. سیاست پولی انبساطی به کاهش نرخ بهره و افزایش عرضه پول به منظور تحریک فعالیتهای اقتصادی اشاره دارد. با کاهش نرخ بهره، هزینه تأمین مالی برای شرکتها کاهش مییابد که میتواند منجر به افزایش سودآوری و در نتیجه رشد قیمت سهام شود. همچنین، افزایش نقدینگی ممکن است سرمایهگذاران را به سمت بازار سهام سوق دهد.
سیاست پولی انقباضی به افزایش نرخ بهره و کاهش عرضه پول به منظور کنترل تورم اشاره دارد. افزایش نرخ بهره میتواند هزینههای تأمین مالی را برای شرکتها افزایش داده و سودآوری آنها را کاهش دهد که ممکن است منجر به کاهش قیمت سهام شود. همچنین، کاهش نقدینگی ممکن است سرمایهگذاران را از بازار سهام خارج کند.
جمع بندی
در این مطلب به بررسی تاثیر سیاست های مالی بر بازار سرمایه پرداختیم و گفتیم سیاستهای مالی و پولی هر دو ابزارهای مهمی برای تنظیم اقتصاد هستند و تأثیرات زیادی بر بازار بورس دارند. سیاست مالی از سوی دولت با تغییر در مخارج دولتی و نرخهای مالیاتی میتواند تقاضا و رشد اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد، در حالی که سیاستهای پولی که توسط بانک مرکزی اجرا میشود، از طریق تغییر در نرخ بهره و عرضه پول میتوانند این کار را انجام دهند. سیاست پولی انبساطی با کاهش نرخ بهره و افزایش نقدینگی موجب رشد قیمت سهام میشود، در حالی که سیاست پولی انقباضی با افزایش نرخ بهره و کاهش نقدینگی میتواند فشار منفی بر بازار بورس وارد کند. این سیاستهای مالی و پولی بهطور مستقیم بر عملکرد بازار سهام تأثیر گذاشته و بر تصمیمات سرمایهگذاری افراد و شرکتها تأثیر میگذارند.
