داشتن استراتژی سرمایه گذاری موضوع بسیار مهمی است و میتواند در میزان کسب سود سرمایهگذاران بسیار اثرگذار باشد. در یک استراتژی مدون و دقیق، باید به عوامل مختلفی توجه کرد که یکی از مهمترین آنها، افق زمانی سرمایهگذاری است. در این مطلب از مجله زاگرس به سراغ این موضوع رفتهایم و به شما خواهیم گفت افق زمانی سرمایه گذاری چیست و سرمایه گذاری کوتاهمدت، بلندمدت و میان مدت چه ویژگیهایی دارند. با ما همراه شوید.
استراتژی سرمایه گذاری در بورس
گفتیم همه سرمایهگذاران در بازارهای مالی باید استراتژی داشته باشند. اما استراتژی سرمایه گذاری چیست؟ به مجموعهای از اصول و قوانین که افراد برای سرمایهگذاری در بازارهای مالی تعیین میکنند و تصمیمات سرمایهگذاری خود را براساس آنها میگیرند، استراتژی سرمایه گذاری گفته میشود.
تقسیم سرمایه بین داراییهای مختلف و مدیریت ریسک و بازده از مهمترین مواردی هستند که در یک استراتژی سرمایهگذاری باید به آنها توجه شود. یکی دیگر از موارد مهمی که در استراتژی های سرمایه گذاری اهمیت زیادی دارد، افق زمانی سرمایه گذاری است.
مطالب مرتبط: آیا سرمایه گذاری در بورس معاف از مالیات است؟
افق زمانی در سرمایه گذاری چیست و چه اهمیتی دارد؟
منظور از افق زمانی سرمایهگذاری مدت زمانی است که شما یک دارایی را که روی آن سرمایهگذاری کردهاید نگه داشته و سپس آن را میفروشید. افق زمانی سرمایهگذاری میتواند کوتاهمدت، میانمدت یا بلندمدت باشد. برای مثال برخی افراد در بازار سرمایه ترجیح میدهند در کوتاهمدت به سود برسند.
این افراد معمولا از روشهایی مانند نوسانگیری برای تحلیل و بررسی بازار استفاده میکند و خیلی زود از یک سهم خارج شده و آن را به فروش میرسانند.
در مقابل افرادی که افق زمانی سرمایه گذاری آنها بلندمدت است، ترجیح میدهند براساس ارزش ذاتی شرکتها روی آنها سرمایهگذاری کنند و معمولا سهم خریداریشده را تا مدت زیادی نگه میدارند. بنابراین همانگونه که میبینید افق زمانی روی استراتژی سرمایه گذاری کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت اثرگذار است.
نکته مهم اینکه سرمایهگذاران و فعالان بازارهای مالی باید با درنظر گرفتن افق زمانی سرمایه گذاری وارد این بازار شوند و در استراتژی خود حتما به این نکته توجه داشته باشند.
افق زمانی سرمایهگذاری چه تفاوتی با استراتژی سرمایهگذاری دارد؟
تفاوت اصلی این دو در «نقش آنها در تصمیمگیری» است.
افق زمانی، قید و محدودیت ایجاد میکند.
استراتژی سرمایهگذاری، روش و ابزار انتخاب میکند.
به بیان دقیقتر، افق زمانی قبل از استراتژی تعیین میشود، نه بعد از آن. اگر افق زمانی اشتباه انتخاب شود، حتی بهترین استراتژی هم به شکست منجر میشود.
| معیار | افق زمانی سرمایهگذاری | استراتژی سرمایهگذاری |
|---|---|---|
| ماهیت | زمانی و ساختاری | روشی و تحلیلی |
| پاسخ به چه سؤال؟ | تا چه مدت سرمایهگذاری میکنم؟ | چگونه سرمایهگذاری میکنم؟ |
| وابسته به چه چیزی است؟ | هدف مالی، نیاز نقدینگی، سن، شرایط زندگی | ریسکپذیری، دانش مالی، سبک مدیریت |
| قابلیت تغییر | معمولاً کمتغییر و پایدار | قابل تغییر و بهینهسازی |
| تقدم در تصمیمگیری | مرحله اول | مرحله دوم |
| خطای رایج | انتخاب افق کوتاه برای اهداف بلندمدت | استفاده از استراتژی پرریسک در افق کوتاه |
| نمونه | افق ۱۰ ساله برای ساخت ثروت | استراتژی رشد یا ترکیبی رشد–ارزش |
دسته بندی افق های زمانی در سرمایه گذاری
گفتیم افق سرمایهگذاری میتواند کوتاهمدت، میانمدت یا بلندمدت باشد. در ادامه به سراغ هر یک از این دستهبندیهای افقهای زمانی میرویم و به شما خواهیم گفت با توجه به هر یک از آنها، کاربرد افق زمانی در سرمایهگذاری برای شما چیست؟
افق زمانی کوتاه مدت (کمتر از یک سال)
افق زمانی کوتاه مدت به این معنا است که معاملهگر براساس استراتژی سرمایه گذاری کوتاه مدت خود میخواهد در مدت زمانی کوتاه که معمولا زیر یک سال است، به سود برسد و براساس این افق سرمایهگذاری هم روش معامله در این بازار را انتخاب کرده و به سهمهای مختلف ورود کرده یا از آنها خارج میشود.
این دسته از سرمایهگذاران معمولا از تحلیل تکنیکال برای بررسی وضعیت سهمهای مختلف استفاده کرده و برمبنای وضعیت معاملات روزانه یک سهم، برای خرید و فروش آن اقدام میکنند.
این روش معمولا در روزهای رونق بازار بیشتر جواب میدهد. همچنین سرمایهگذار باید بتواند بهخوبی آمار و ارقام و نمودار سهمهای مختلف را تحلیل کند تا بتواند سود مناسبی به دست آورد. نقدشوندگی بالا هم در این روش از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. صندوقهای سرمایهگذاری بهویژه صندوقهای درآمد ثابت در این استراتژی، ابزار خوبی برای رسیدن به سود در کوتاهمدت هستند.
افق زمانی میان مدت (بیشتر از یک و کمتر از سه سال)
در افق زمانی میان مدت معمولا سرمایه گذار یک دارایی را برای مدتی نگه داشته و سپس برای فروش و خارج شدن از آن اقدام میکند. این مدت معمولا بیشتر از یک سال و زیر سه سال است.
در این روش فرد سعی میکند هم داراییهای کمخطر که در بلندمدت سود خوبی نصیب او میکنند و هم داراییهای با ریسک بالاتر اما زمان سودآوری نزدیکتر را انتخاب کند و ترکیبی از داراییهای با ریسک کم و زیاد را در سبد دارایی خود داشته باشد. این روش برای حفظ ارزش پول در برابر تورم روش مناسبتری از سرمایهگذاری کوتاه مدت است.
افق زمانی بلندمدت (بیشتر از سه سال)
در این روش فرد با نگاهی بلندمدت به بازار سرمایه نگاه کرده و انتظار کسب سود در یک زمان کوتاه و محدود را ندارد.
به همین دلیل هم معمولا سهام شرکتهایی را انتخاب میکند که ارزش ذاتی بالایی دارند و در طول زمان ارزش آنها افزایش پیدا میکند برای مثال فردی که به دنبال یک منبع درآمد مناسب برای دوران بازنشستگی خود است و در زمان جوانی با دید بلندمدت اقدام به خرید سهام شرکتهایی میکند که در بلندمدت میتوانند سود خوبی را برای او ایجاد کنند. تحلیل بنیادی در این روش میتواند به سرمایهگذاران برای انتخاب سهم مناسب بسیار کمک کند.
چرا افق زمانی در سرمایه گذاری اهمیت دارد؟
افق زمانی، هدایتکننده استراتژی های سرمایه گذاری و مشخصکننده ترکیب داراییهای پرتفوی سرمایهگذاران است. هر چقدر یک فرد با دید بلندمدتتری در بازار اقدام به معامله کند احتمالا سبد سرمایهگذاری پرریسکتری را انتخاب میکند. چرا که فرد نگران ریزشهای بازار در کوتاهمدت نیست و سهمهایی را انتخاب میکند که در بلندمدت بتوانند سود خوبی را نصیب او کنند.
نکته مهم اینکه افق زمانی سرمایهگذاران ممکن است در طول زمان تغییر کند و براین اساس باید در استراتژی سرمایهگذاری و سبد داراییها هم تجدیدنظر شود.
عوامل موثر بر تعیین زمان سرمایه گذاری، میتوانند این افق زمانی را تغییر دهند! یکی از این عوامل، هدف سرمایهگذاری است. اگر هدف کسی این باشد که مثلا برای دانشگاه رفتن یا ازدواج فرزندان خود از همان دوران کودکی سرمایهگذاری کند، احتمالا با دید بلندمدتتری وارد بازار سرمایه میشود تا مثلا کسی که قصد دارد برای خرید وسایل خانه، وارد بورس شود و به خرید و فروش سهام بپردازد.
شخصیت سرمایهگذاری افراد هم یکی از عوامل موثر بر تعیین زمان سرمایه گذاری است. افرادی که نمیخواهند ریسک بالایی را در بازار سرمایه متحمل شوند معمولا دید کوتاهمدتتری هم به این بازار دارند و به دنبال کسب سود در مدت زمانی کوتاه هستند اما افراد ریسکپذیرتر معمولا پرتفویی با ریسک بالاتر که در مدت زمان طولانیتر، بازدهی بیشتری را نصیب آنها میکند، انتخاب میکنند.
میزان دانش افراد از بازار سرمایه دیگر عامل تعیینکننده در افق زمانی سرمایهگذاری هر فرد است.
افق زمانی سرمایهگذاری چگونه تعیین میشود؟
افق زمانی حاصل پاسخ دقیق به چند سؤال کلیدی است که بهترتیب منطقی باید بررسی شوند. اینها متغیرهای «غیرقابل مذاکره» هستند، نه ترجیحات لحظهای بازار.
هدف مالی مشخص و شفاف
اولین و بنیادیترین عامل در تعیین افق زمانی، تعریف دقیق هدف مالی است. بدون هدف، زمانبندی سرمایهگذاری معنا ندارد. حفظ ارزش پول در برابر تورم، انباشت تدریجی ثروت، تأمین یک هزینه مشخص در آینده یا رشد سرمایه با پذیرش نوسان، هرکدام افق متفاوتی ایجاد میکنند.
اهداف مصرفی معمولاً افق کوتاه یا میانمدت دارند، در حالیکه اهداف انباشت ثروت و ضدتورمی ذاتاً بلندمدتاند. بسیاری از تناقضها زمانی شکل میگیرد که هدف بلندمدت است اما رفتار سرمایهگذاری کوتاهمدت باقی میماند.
زمان واقعی نیاز به نقدینگی
افق زمانی را تمایل ذهنی به صبر تعیین نمیکند، بلکه زمان واقعی نیاز به پول مشخص میکند. اگر احتمال دارد در یک بازه مشخص به اصل سرمایه نیاز داشته باشید، افق زمانی عملاً تا همان نقطه محدود میشود؛ حتی اگر خود را سرمایهگذار بلندمدت بدانید. بازار به نیت و امید واکنش نشان نمیدهد، بلکه به فشار نقدینگی واکنش نشان میدهد.
میزان تحمل نوسان واقعی
افق زمانی بلندمدت بدون تحمل نوسان پایدار نیست. تفاوت زیادی بین ریسکپذیری ادعایی و ریسکپذیری واقعی وجود دارد. اگر افتهای موقتی باعث اضطراب و خروج هیجانی شود، افق زمانی واقعی کوتاهتر از تصور ذهنی است. بنابراین افق سرمایهگذاری باید با توان روانی فرد در تحمل افت ارزش سرمایه همراستا باشد.
سطح درگیری ذهنی و زمانی با بازار
میزان توجه و زمانی که فرد میتواند به بازار اختصاص دهد، عامل مهمی در تعیین افق زمانی است. اگر امکان یا تمایل به پیگیری مستمر بازار وجود نداشته باشد، تعریف افق میانمدت تا بلندمدت منطقیتر است و ابزارهای سرمایهگذاری باید نوسان ذهنی کمتری ایجاد کنند. این رویکرد معمولاً به استراتژیهای منظم و بلندمدت منتهی میشود.
شرایط زندگی، سن و ثبات درآمد
افق زمانی برای همه افراد یکسان نیست و به شرایط زندگی بستگی دارد. سن، ثبات درآمد، تعهدات مالی و وضعیت شغلی نقش مستقیم در این تصمیم دارند.
فردی با درآمد پایدار و بدون نیاز فوری به نقدینگی میتواند افق بلندتری انتخاب کند، در حالیکه فردی با جریان درآمد نامنظم یا در آستانه یک تعهد مالی بزرگ، حتی با دانش تحلیلی بالا، باید افق کوتاهتری در نظر بگیرد.
بهترین سرمایه گذاری های بلندمدت کدامند؟
مهمترین سوال این است که اگر فردی دید بلندمدت به سرمایهگذاری در بازارهای مالی داشته باشد، بهترین گزینه برای او کدام است؟
آمار و ارقام نشان میدهد بورس در بلندمدت بهترین بازار برای سرمایهگذاری به شمار میآید، برای مثال بازدهی این بازار در بازه زمانی 20 ساله 1379 تا 1399 به طور میانگین، حدود 50 درصد بود.
در 15 سال گذشته هم بازدهی شاخص بورس، به بیش از 20 هزار درصد رسید. این در حالی است که بازدهی بازار سکه بیش از 10 هزار درصد و بازدهی دلار، سپردههای بانکی و بازار مسکن زیر 10 هزار درصد بوده است. بنابراین برای کسانی که دید بلندمدت دارند، بورس بهترین سرمایه گذاری بلندمدت محسوب میشود.
بهترین سرمایهگذاری برای هر افق زمانی چیست؟
بهترین سرمایهگذاری مطلق وجود ندارد؛ بهترین انتخاب، ابزاری است که با افق زمانی مشخص بیشترین انطباق را داشته باشد. بنابراین بهجای پرسیدن «کدام بهتر است؟» باید پرسید برای این بازه زمانی، کدام گزینه کمترین خطای رفتاری و بیشترین سازگاری را ایجاد میکند.
بهترین سرمایهگذاری برای افق کوتاهمدت
تعریف افق
معمولاً تا حدود یک سال، گاهی تا ۱۸ ماه.
هدف اصلی: حفظ اصل پول، نقدشوندگی بالا، حداقل نوسان.
بهترین گزینهها
- صندوقهای درآمد ثابت
- سپردههای بانکی
- اوراق بدهی با سررسید کوتاه
- صندوقهای با نقدشوندگی روزانه
بهترین سرمایهگذاری برای افق میانمدت
تعریف افق
حدود ۱ تا ۳ (یا ۴) سال.
هدف: ترکیب رشد سرمایه و کنترل ریسک.
بهترین گزینهها
- صندوقهای مختلط
- صندوقهای سهامی با رویکرد محافظهکارانه
- ترکیب صندوق درآمد ثابت + صندوق سهامی
- سبدهای نیمهفعال با تنوع بالا
بهترین سرمایهگذاری برای افق بلندمدت
تعریف افق
بیش از ۳ تا ۵ سال و بالاتر.
هدف: رشد مرکب، حفظ قدرت خرید، عبور از سیکلهای اقتصادی.
بهترین گزینهها
- صندوقهای سهامی
- سرمایهگذاری تدریجی (DCA) در بازار سهام
- صندوقهای طلا برای پوشش تورم
- سبدگردانی اختصاصی برای سرمایههای بزرگ
- ترکیب سهام + طلا + داراییهای ضدتورمی
سخن آخر
در این مطلب به این سوال مهم پاسخ دادیم که منظور از افق زمانی در سرمایه گذاری چیست و گفتیم افراد معمولا با افقهای زمانی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت به سرمایهگذاری در بازارهای مالی مشغول میشوند. افق زمانی سرمایه گذاری از عوامل مختلفی مانند هدف سرمایهگذاری و میزان ریسکپذیری افراد تاثیر میپذیرد و بر استراتژی سرمایهگذاری افراد اثرگذار است.
در این مطلب به بهترین سرمایه گذاری های بلندمدت هم اشاره کردیم و با آمار و ارقام نشان دادیم بورس در بلندمدت همواره بهترین بازار برای سرمایهگذاری بوده است.
