آموزش صفر تا صد معاملات بلوکی و تاثیر آن بر بازار

یکی از مفاهیم مهم در بازار سرمایه، معاملات بلوکی است. معاملاتی بزرگ که گاهی اوقات بر قیمت بازار اثر زیادی ندارند و سرمایه‌گذاران بازارهای مالی باید به خوبی با این مفهوم آشنا باشند. با ما همراه شوید تا به شما بگوییم که معاملات بلوکی چیست و چه ویژگی‌هایی دارد.

معاملات بلوکی چیست؟

معاملات بلوکی به خرید و فروش‌های بزرگ در بازار بورس گفته می‌شود که معمولا بین دو طرف بزرگ و معتبر در این بازار انجام می‌گیرد. در این معاملات، تعداد زیادی سهام یا اوراق بهادار به طور هم‌زمان خرید و فروش می‌شود، بدون این‌که تأثیر زیادی روی قیمت بازار بگذارد. یعنی این معاملات به طور مستقیم بر قیمت کلی بازار اثرگذار نیست، چراکه بیشتر اوقات این معاملات، خارج از روند عادی بازار انجام می‌شوند.

ویژگی‌ های معاملات بلوکی

معاملات بلوکی ویژگی‌های خاصی دارند که آن‌ها را از معاملات عادی متمایز می‌کند. در اینجا چند ویژگی اصلی معاملات بلوکی را برای شما توضیح می‌دهیم:

بزرگ بودن حجم معاملات

در بازار بورس، هر روز میلیون‌ها سهم خرید و فروش می‌شود، اما معمولا این معاملات به‌صورت جزئی است. در معاملات بلوکی، معمولا این حجم چندین برابر حجم معمول می‌شود؛ مثلا ممکن است یک شرکت یا سرمایه‌گذار بزرگ بخواهد ۱۰۰،۰۰۰ سهم یک شرکت را به طور هم‌زمان خریداری کرده یا بفروشد.

در بازار عادی، خرید و فروش‌های زیاد ممکن است قیمت‌ها را بالا یا پایین ببرد، اما چون معاملات بلوکی به صورت توافقی بین دو طرف صورت می‌گیرد و بیشتر اوقات، خارج از ساعات عادی بازار انجام می‌شود، تأثیر زیادی روی قیمت بازار ندارند.

نکته مهم این‌که معمولا این معاملات بین نهادهای مالی بزرگ مانند بانک‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های بیمه و … صورت می‌گیرد.

نکته دیگر این‌که به دلیل حجم بالای معاملات، معمولا طرفین معامله برای تعیین قیمت‌ها مذاکره می‌کنند. بنابراین معاملات بلوکی می‌تواند انعطاف بیشتری در قیمت‌گذاری داشته باشد.

تاثیر کم روی قیمت

این ویژگی را تا حد زیادی توضیح دادیم. تصور کنید که یک سرمایه‌گذار بزرگ تصمیم می‌گیرد یک میلیون سهم از یک شرکت را بفروشد. این حجم بالای معاملات اگر در بازار عمومی انجام شود، احتمالا تغییرات زیادی در قیمت‌ها موجب می‌شود اما در معاملات بلوکی سرمایه‌گذار می‌تواند با خریدار بزرگ دیگری توافق کند که سهم‌ها را با قیمتی نزدیک به قیمت فعلی بازار و بدون ایجاد تغییرات عمده در قیمت‌ها، به فروش برساند.

افزایش نقدینگی بازار

معاملات بلوکی می‌توانند به طور غیرمستقیم میزان نقدینگی موجود در بازار را افزایش دهند. در این نوع معاملات حجم‌ بالای سهام یا اوراق بهادار، به صورت یک‌جا خرید و فروش می‌شود که می‌تواند به طور غیرمستقیم نقدینگی بازار را تقویت می‌کند..

همچنین معاملات بلوکی به دلیل حجم بالا و عدم تأثیر بر قیمت بازار به کاهش نوسانات قیمت کمک می‌کنند. وقتی نوسانات بازار کاهش یابد و قیمت‌ها ثابت‌تر شوند، این خود موجب افزایش اعتماد به بازار و در نتیجه نقدینگی می‌شود. نقدینگی بیشتر به معنای این است که سرمایه‌گذاران می‌توانند با اطمینان بیشتری وارد بازار شوند و در مواقع نیاز دارایی‌های خود را به راحتی نقد کنند.

حداقل ارزش و حجم معاملات بلوکی

حداقل ارزش و حجم معاملات بلوکی به این معنی است که برای انجام معاملات بلوکی در بازار بورس، معامله‌گر باید حداقل مقدار مشخصی از سهام را خرید یا فروش کند. این معاملات معمولا برای حجم‌های بالا و توسط نهادهای بزرگ مثل شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران نهادی یا صندوق‌ها انجام می‌شود.

حداقل حجم معامله به حداقل تعداد سهامی اشاره دارد که می‌توان در یک معامله بلوکی خرید یا فروش کرد. معمولا این حجم از حجم معاملات روزانه بازار بیشتر است و به این معنی است که این معاملات برای معامله‌گران خرد مناسب نیست. برای انجام یک معامله بلوکی، حجم معامله باید حداقل ۵۰ برابر محدودیت حجم هر سفارش در بازار عادی باشد.

حداقل ارزش معامله هم به حداقل ارزش پولی اشاره دارد که برای یک معامله بلوکی باید وجود داشته باشد. ارزش معاملات در بازار بلوکی باید حداقل ۲۰ میلیارد ریال (۲ میلیارد تومان) باشد.

معامله بلوکی با معامله کد به کد چه تفاوتی دارد؟

در بازار بورس مفهوم معامله کد به کد به معاملات بلوکی بسیار نزدیک است اما این معاملات با هم تفاوت دارند. درباره معاملات بلوکی گفتیم که این نوع معاملات برای خرید و فروش مقدار زیادی سهام به صورت یک‌جا انجام می‌شود.

معمولاً در معاملات بلوکی، تعداد بالایی سهام مورد معامله قرار می‌گیرد و قیمت‌ها ممکن است کمی متفاوت با قیمت بازار باشد.

اما در معاملات کد به کد، یک فرد یا نهاد سهام خود را به صورت کد به کد به فرد یا نهاد دیگری انتقال می‌دهد. درواقع در این معاملات، خرید و فروش بین کدهای مختلف انجام می‌شود. در این معاملات ممکن است با هدف تاثیر بر قیمت‌ها، یک کد معاملاتی سفارش خرید و فروش برای سهم موردنظر ثبت کند!

بیشتر اوقات این معاملات برای اهداف خاص مانند تغییر در ساختار مالکیت یا صرفا به دلایل مدیریتی انجام می‌شود.معاملات کد به کدتاثیری در قیمت‌های بازار ندارند.

نحوه انجام معاملات بلوکی

ساعات شروع و پایان معاملات بلوکی مانند بازار عادی است و به صورت حراج ناپیوسته و هر 5 دقیقه انجام می‌گیرد. در این نوع معاملات، ابتدا خریدار یا فروشنده درخواست خود را در سامانه معاملات بلوکی ثبت می‌کند. در مرحله بعد پذیرنده پیشنهاد قیمت مشخص شده از سمت کارگزار پیشنهاددهنده را قبول می‌کند. درصورت مغایرت نداشتن با قوانین و مقررات سازمان بورس، معامله تایید خواهد شد. نکته مهم دیگر این‌که سهم‌هایی که معاملات بلوکی‌ برای آنها انجام می‌شود، با عدد ۲ در کنار نماد اصلی مشخص شده‌اند.

جمع‌بندی

در این مقاله درباره معاملات بلوکی صحبت کردیم و گفتیم ویژگی اصلی این معاملات، بالا بودن حجم سهام یا اوراق بهاداری است که مورد معامله و خرید و فروش قرار می‌گیرد. همچنین درباره ویژگی‌های این معاملات و تاثیر کم آن‌ها بر قیمت‌های بازار هم صحبت کردیم. مقاله بالا را مطالعه کنید و با معاملات بلوکی در بورس بیشتر آشنا شوید.