شاخص هم وزن چیست؟ تفاوت شاخص کل با هم وزن چیست؟

اگر در تابلو بورس دیده‌اید شاخص کل سبز است اما بیشتر سهم‌ها منفی‌اند، احتمالاً با تفاوت شاخص کل و شاخص هم‌وزن روبه‌رو شده‌اید. این دو شاخص هر دو برای سنجش وضعیت بازار استفاده می‌شوند، اما یک چیز را نشان نمی‌دهند: شاخص کل بیشتر تحت تأثیر شرکت‌های بزرگ است، در حالی که شاخص هم‌وزن به همه نمادها وزن برابر می‌دهد. برای همین، مقایسه هم‌زمان این دو شاخص کمک می‌کند بفهمید رشد یا افت بازار واقعاً فراگیر بوده یا فقط چند سهم شاخص‌ساز بازار را جابه‌جا کرده‌اند.

خلاصه از از آنچه گفته شده:

• شاخص کل، اثر شرکت‌های بزرگ را بیشتر نشان می‌دهد.
• شاخص هم‌وزن، میانگین رفتار همه سهم‌ها را متعادل‌تر نمایش می‌دهد.
• اگر شاخص کل مثبت و هم‌وزن منفی باشد، یعنی رشد بازار احتمالاً محدود به نمادهای بزرگ است.
• اگر هر دو هم‌جهت باشند، می‌توان گفت حرکت بازار فراگیرتر و قابل‌اتکاتر است.
• برای تحلیل درست بازار، دیدن یکی کافی نیست؛ باید هر دو را کنار هم بررسی کنید.

شاخص بورس چیست؟

شاخص بورس یک معیار عددی برای سنجش وضعیت کلی بازار سهام است. این شاخص نشان می‌دهد میانگین قیمت و ارزش سهام شرکت‌های بورسی در یک بازه زمانی مشخص چه تغییری کرده است.

به زبان ساده، شاخص بورس مثل دماسنج بازار عمل می‌کند. وقتی شاخص رشد می‌کند، معمولاً یعنی ارزش مجموع سهام شرکت‌های بورسی افزایش یافته است. وقتی شاخص کاهش پیدا می‌کند، یعنی بازار به طور کلی افت کرده است. البته این موضوع لزوماً به معنی رشد یا افت همه سهم‌ها نیست، چون هر شاخص بر اساس فرمول و وزن‌دهی مشخصی محاسبه می‌شود.

در بازار سرمایه ایران، مهم‌ترین شاخص، «شاخص کل بورس» است. این شاخص تغییرات قیمت سهام و سود نقدی شرکت‌ها را با توجه به اندازه و ارزش بازار آن‌ها نشان می‌دهد. به همین دلیل، شرکت‌های بزرگ‌تر اثر بیشتری بر شاخص کل دارند. در کنار آن، شاخص‌هایی مثل شاخص هم‌وزن، شاخص قیمت و شاخص صنعت هم برای تحلیل دقیق‌تر بازار استفاده می‌شوند.

نکته مهم این است که شاخص بورس به تنهایی برای تصمیم‌گیری کافی نیست. ممکن است شاخص کل مثبت باشد، اما بخش زیادی از سهم‌های کوچک بازار منفی معامله شوند. برای همین، تحلیل شاخص باید در کنار بررسی ارزش معاملات، جریان نقدینگی، وضعیت صنایع و متغیرهای اقتصادی انجام شود.

مطالب مرتبط: بورس چیست؟

شاخص هم وزن چیست؟

شاخص هم‌وزن یکی از شاخص‌های اصلی بورس است که در آن همه شرکت‌ها وزن یکسان دارند. یعنی برخلاف شاخص کل که شرکت‌های بزرگ اثر بیشتری بر آن می‌گذارند، در شاخص هم‌وزن هر نماد تقریباً به یک اندازه در محاسبه نهایی اثر دارد.

این شاخص برای سنجش وضعیت واقعی‌ترِ بخش زیادی از بازار استفاده می‌شود. چون در بورس ایران تعداد زیادی از شرکت‌ها کوچک و متوسط هستند و شاخص کل همیشه تصویر دقیقی از آن‌ها نمی‌دهد. اگر شاخص هم‌وزن رشد کند، یعنی در مجموع سهم‌های کوچک و متوسط بازار وضعیت بهتری داشته‌اند.

تفاوت اصلی شاخص هم‌وزن با شاخص کل همین وزن‌دهی است.

در شاخص کل، شرکت‌های بزرگ مثل پتروشیمی‌ها، فلزی‌ها و بانکی‌های بزرگ اثر بیشتری دارند.

اما در شاخص هم‌وزن، رشد یا افت چند نماد بزرگ نمی‌تواند تصویر کلی بازار را به‌تنهایی تغییر دهد.

به همین دلیل، تحلیل‌گران برای فهم بهتر روند بازار، شاخص هم‌وزن را در کنار شاخص کل بررسی می‌کنند.

اگر شاخص کل مثبت باشد ولی شاخص هم‌وزن منفی، معمولاً یعنی رشد بازار محدود به چند سهم بزرگ بوده و بدنه بازار وضعیت ضعیف‌تری دارد.

شاخص هم‌وزن چه ویژگی‌هایی دارد؟

شاخص هم‌وزن دارای ویژگی‌هایی است که آن را از سایر شاخص‌های بورسی، به‌ویژه شاخص کل، متمایز می‌کند. مهم‌ترین ویژگی‌های شاخص هم‌وزن عبارت‌اند از:

• تأثیرگذاری یکسان شرکت‌ها: در شاخص هم‌وزن، همه شرکت‌ها صرف‌نظر از اندازه، ارزش بازار یا میزان سرمایه، وزن برابری دارند. به همین دلیل، یک شرکت کوچک به اندازه یک شرکت بزرگ بر شاخص اثر می‌گذارد.
• نمایش بهتر وضعیت کلی بازار: این شاخص تصویر دقیق‌تری از حال‌وهوای عمومی بازار ارائه می‌دهد؛ زیرا رشد یا افت آن نشان‌دهنده عملکرد میانگین تمام شرکت‌هاست، نه فقط نمادهای بزرگ.
• حساسیت بیشتر به سهام کوچک و متوسط: از آنجا که وزن شرکت‌ها برابر است، تغییرات قیمت در سهام کوچک و متوسط تأثیر قابل‌توجهی بر شاخص هم‌وزن دارد.
• نوسان‌پذیری بالاتر نسبت به شاخص کل: به دلیل حضور مؤثر نمادهای کوچک، شاخص هم‌وزن معمولاً نوسانات بیشتری را تجربه می‌کند و سریع‌تر به تغییرات بازار واکنش نشان می‌دهد.
• ابزار مناسب برای تحلیل روند متوازن بازار: تحلیل‌گران از شاخص هم‌وزن برای بررسی این موضوع استفاده می‌کنند که آیا رشد یا افت بازار به‌صورت گسترده اتفاق افتاده یا فقط محدود به چند سهم بزرگ بوده است.

به طور کلی، شاخص هم‌وزن برای سرمایه‌گذارانی که به دنبال تحلیل رفتار کلی بازار و عملکرد شرکت‌های کوچک‌تر هستند، شاخصی کاربردی و قابل‌اعتماد محسوب می‌شود.

انواع شاخص های هم وزن

شاخص‌های هم‌وزن با هدف بررسی وضعیت کلی بازار و بدون در نظر گرفتن اندازه شرکت‌ها طراحی شده‌اند. در این شاخص‌ها، همه شرکت‌ها تأثیر یکسانی بر عدد شاخص دارند. مهم‌ترین انواع شاخص‌های هم‌وزن عبارت‌اند از:

• شاخص کل هم وزن بورس: در این شاخص هم قیمت سهام شرکت‌ها و هم میزان سودی نقدی آن‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد.
• شاخص کل هم وزن فرابورس: در این شاخص تغییرات قیمت سهام شرکت‌های حاضر در بازار فرابورس و همچنین سود آن‌ها به صورت میانگین در نظر گرفته خواهد شد.
• شاخص قیمت هم وزن بورس: در این شاخص فقط قیمت سهام شرکت‌ها در محاسبه لحاظ می‌شود.
• شاخص قیمت هم وزن فرابورس: در این شاخص فقط میران تغییرات قیمت سهام شرکت‌های بازار فرابورس به صورت میانگین در نظر گرفته می‌شود.

نحوه محاسبه شاخص هم‌وزن (به زبان ساده + مثال)

در شاخص هم‌وزن، همه شرکت‌ها بدون توجه به بزرگی یا کوچکی، به یک اندازه در محاسبه شاخص اثر دارند. یعنی رشد یا افت قیمت یک شرکت کوچک، دقیقاً به اندازه یک شرکت بزرگ روی شاخص هم‌وزن تأثیر می‌گذارد.

مراحل محاسبه شاخص هم‌وزن

1. محاسبه تغییرات قیمت هر سهم
   ابتدا تغییر قیمت سهام هر شرکت نسبت به روز قبل یا زمان پایه محاسبه می‌شود.
2. در نظر گرفتن وزن برابر برای همه شرکت‌ها
   برخلاف شاخص کل، در شاخص هم‌وزن اندازه شرکت‌ها اهمیتی ندارد و همه سهم‌ها وزن یکسان دارند.
3. محاسبه میانگین تغییرات قیمت‌ها
   تغییرات قیمت همه شرکت‌ها با هم جمع شده و بر تعداد کل شرکت‌ها تقسیم می‌شود.

به همین دلیل، شاخص هم‌وزن تصویر دقیق‌تری از وضعیت کلی اغلب نمادهای بازار ارائه می‌دهد.

فرمول محاسبه شاخص هم‌وزن

فرمول محاسبه شاخص هم‌وزن به صورت زیر است:$$IO_t = IO_0 times frac{sum (P_{it} times K_i)}{sum (P_{i0} times K_i)}$$IOt​=IO0​×∑(Pi0​×Ki​)∑(Pit​×Ki​)​

تعریف متغیرها:

• KiK_iKi​ = ضریب تجمیع سهام شرکت i
• PitP_{it}Pit​ = قیمت سهام شرکت i در زمان t
• Pi0P_{i0}Pi0​ = قیمت سهام شرکت i در زمان پایه
• n = تعداد شرکت‌های موجود در شاخص
• IO0IO_0IO0​ = عدد شاخص در تاریخ پایه

مثال ساده برای درک بهتر فرمول شاخص هم‌وزن

فرض کنید فقط ۳ شرکت در شاخص هم‌وزن حضور دارند:

شرکت	قیمت روز قبل (تومان)	قیمت امروز (تومان)	درصد تغییر
شرکت A	100	110	+10٪
شرکت B	200	210	+5٪
شرکت C	500	475	−5٪

محاسبه:

• مجموع درصد تغییرات = 10٪ + 5٪ − 5٪ = 10٪
• تعداد شرکت‌ها = 3
• میانگین تغییرات = 10 ÷ 3 ≈ 3.33٪

???? بنابراین شاخص هم‌وزن حدود 3.33 درصد رشد می‌کند،
حتی اگر شرکت C بزرگ‌تر از دو شرکت دیگر باشد.

نمودار شاخص هم وزن

نمودار شاخص هم‌وزن در بورس همانند سایر نمودارهای شاخص‌ها، تغییرات قیمت‌ها را در طول زمان نمایش می‌دهد، اما تفاوت اصلی آن با نمودار شاخص‌های دیگر مثل در این است که در آن تغییرات قیمت شرکت‌های کوچک و بزرگ به یک اندازه لحاظ می‌شود.

تجزیه و تحلیل این نمودار می‌تواند اطلاعات بسیار خوبی را در اختیار تحلیل‌گران قرار دهد. برای دیدن نمودار شاخص هم وزن مانند سایر نمودارها، بهترین راه مراجعه به سایت شرکت مدیریت فناوری بورس تهران یا همان TSETMC مراجعه کنید.

شاخص کل چیست؟

شاخص کل بورس عددی است که تغییرات کلی قیمت سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس تهران را نشان می‌دهد. این شاخص فقط میانگین ساده نیست؛ شرکت‌های بزرگ‌تر، اثر بیشتری بر آن دارند.

به همین دلیل، شاخص کل بیشتر نمایانگر وضعیت شرکت‌های بزرگ بازار است تا همه نمادها به‌صورت برابر. اگر سهم‌های شاخص‌ساز مثل پتروشیمی‌ها، فلزی‌ها یا بانکی‌های بزرگ رشد کنند، شاخص کل هم بالا می‌رود؛ حتی اگر بخش زیادی از سهم‌های کوچک بازار ضعیف باشند.

شاخص کل شامل سود نقدی شرکت‌ها هم می‌شود.

یعنی بازدهی ناشی از تقسیم سود نیز در محاسبه آن اثر دارد.

این شاخص برای فهم جهت کلی بازار مهم است، اما به‌تنهایی کافی نیست.

گاهی شاخص کل رشد می‌کند، اما بیشتر نمادهای بازار منفی هستند.

در چنین شرایطی، وضعیت واقعی بازار را باید با شاخص هم‌وزن و ارزش معاملات سنجید.

شاخص کل چگونه محاسبه می‌شود؟

شاخص کل بورس، میانگینی وزن‌دار از تغییرات قیمت سهام شرکت‌های بورسی است؛ به این معنا که شرکت‌هایی با ارزش بازار بزرگ‌تر تأثیر بیشتری بر عدد شاخص دارند. علاوه بر قیمت سهام، سود نقدی (DPS) نیز در محاسبه شاخص کل لحاظ می‌شود.

فرمول محاسبه شاخص کل بورس

$$text{شاخص کل} = frac{sum (P_{it} times Q_i)}{sum (P_{i0} times Q_i)} times I_0$$شاخص کل=∑(Pi0​×Qi​)∑(Pit​×Qi​)​×I0​

تعریف متغیرها:

• $P_{it}$Pit​: قیمت سهام شرکت $i$i در زمان $t$t
• $P_{i0}$Pi0​: قیمت سهام شرکت $i$i در زمان پایه
• $Q_i$Qi​: تعداد سهام منتشرشده شرکت $i$i
• $I_0$I0​: عدد شاخص در زمان پایه

به زبان ساده:
ارزش بازار فعلی شرکت‌ها ÷ ارزش بازار آن‌ها در زمان پایه × عدد شاخص پایه

مثال ساده برای درک بهتر

فرض کنید در بازار فقط دو شرکت وجود دارد:

شرکت	قیمت در زمان پایه (تومان)	قیمت فعلی (تومان)	تعداد سهام
شرکت A (بزرگ)	1,000	1,200	1,000,000
شرکت B (کوچک)	1,000	1,100	100,000

مرحله ۱: محاسبه ارزش بازار در زمان پایه

• شرکت A: 1,000 × 1,000,000 = 1,000,000,000
• شرکت B: 1,000 × 100,000 = 100,000,000
• جمع کل: 1,100,000,000

مرحله ۲: محاسبه ارزش بازار فعلی

• شرکت A: 1,200 × 1,000,000 = 1,200,000,000
• شرکت B: 1,100 × 100,000 = 110,000,000
• جمع کل: 1,310,000,000

مرحله ۳: محاسبه شاخص کل

فرض کنید عدد شاخص در زمان پایه 100 باشد:$$text{شاخص کل} = frac{1,310,000,000}{1,100,000,000} times 100 = 119$$شاخص کل=1,100,000,0001,310,000,000​×100=119

نتیجه: شاخص کل ۱۹٪ رشد کرده است.

نکته مهم

با اینکه شرکت B نیز رشد کرده، اما تأثیر شرکت A (بزرگ‌تر) بر شاخص کل بسیار بیشتر بوده است. به همین دلیل ممکن است شاخص کل رشد کند، حتی اگر بیشتر شرکت‌های کوچک بازار رشد چندانی نداشته باشند.

نسبت شاخص کل به شاخص هم‌وزن چیست؟

نسبت شاخص کل به شاخص هم‌وزن یکی از ابزارهای ساده اما کاربردی برای تحلیل وضعیت بازار بورس است که نشان می‌دهد رشد یا افت بازار بیشتر تحت تأثیر شرکت‌های بزرگ بوده یا شرکت‌های کوچک.

به بیان ساده، این نسبت کمک می‌کند بفهمیم حرکت بازار «متعادل» بوده یا «متمرکز روی نمادهای بزرگ».

فرمول نسبت شاخص کل به شاخص هم‌وزن

$$text{نسبت شاخص کل به هم‌وزن} = frac{text{شاخص کل}}{text{شاخص هم‌وزن}}$$نسبت شاخص کل به هم‌وزن=شاخص هم‌وزنشاخص کل​

تفسیر نسبت شاخص کل به شاخص هم‌وزن

۱. نسبت بزرگ‌تر از ۱
وقتی این نسبت بالاتر از ۱ باشد، یعنی:

• شرکت‌های بزرگ رشد یا افت بیشتری نسبت به شرکت‌های کوچک داشته‌اند
• حرکت بازار بیشتر توسط نمادهای شاخص‌ساز انجام شده
• رشد شاخص کل لزوماً به معنی رشد همه سهام نیست

مثال:
اگر شاخص کل ۲,۴۰۰,۰۰۰ و شاخص هم‌وزن ۸۰۰,۰۰۰ باشد:$$2{,}400{,}000 ÷ 800{,}000 = 3$$2,400,000÷800,000=3

یعنی اثرگذاری شرکت‌های بزرگ بر بازار بسیار پررنگ است.

۲. نسبت نزدیک به ۱
وقتی این نسبت به ۱ نزدیک باشد:

• رشد یا افت بازار متعادل است
• شرکت‌های کوچک و بزرگ تقریباً به یک اندازه حرکت کرده‌اند
• وضعیت کلی بازار سالم‌تر و متوازن‌تر ارزیابی می‌شود

۳. نسبت کمتر از ۱ (کم‌رخداد اما مهم)
در این حالت:

• شرکت‌های کوچک عملکرد بهتری نسبت به شرکت‌های بزرگ داشته‌اند
• شاخص هم‌وزن سریع‌تر از شاخص کل رشد کرده است
• معمولاً نشانه افزایش توجه بازار به سهم‌های کوچک و متوسط است

شاخص هم ‌وزن و شاخص کل چه تفاوتی با هم دارند؟

تفاوت شاخص هم‌وزن و شاخص کل به نحوه اثرگذاری شرکت‌ها، میزان نوسان و نوع تحلیلی که از بازار ارائه می‌دهند برمی‌گردد. در ادامه، مهم‌ترین تفاوت‌های این دو شاخص را به‌صورت شفاف بررسی می‌کنیم:

نحوه وزن‌دهی به شرکت‌ها

• شاخص کل: شرکت‌های بزرگ‌تر و دارای ارزش بازار بالاتر، تأثیر بیشتری بر شاخص دارند. بنابراین تغییر قیمت چند سهم بزرگ می‌تواند جهت شاخص کل را مشخص کند.
• شاخص هم‌وزن: همه شرکت‌ها وزن یکسان دارند و کوچک یا بزرگ بودن شرکت تفاوتی در میزان اثرگذاری آن ندارد.

تصویر ارائه‌شده از بازار

• شاخص کل: بیشتر وضعیت و عملکرد شرکت‌های بزرگ بازار را نشان می‌دهد.
• شاخص هم‌وزن: نمای دقیق‌تری از وضعیت کلی بازار و میانگین عملکرد همه نمادها ارائه می‌کند.

میزان نوسان

• شاخص کل: به دلیل تأثیر شرکت‌های بزرگ، معمولاً نوسانات کمتری دارد.
• شاخص هم‌وزن: به دلیل تأثیر مساوی شرکت‌های کوچک و متوسط، نوسان‌پذیرتر است.

کاربرد تحلیلی

• شاخص کل: برای بررسی روند کلی بازار و وضعیت سهام بزرگ مناسب است.
• شاخص هم‌وزن: برای تحلیل رشد یا افت متوازن بازار و بررسی عملکرد سهام کوچک و متوسط کاربرد دارد.

مثال ساده برای درک بهتر

فرض کنید قیمت سهام چند شرکت بزرگ افزایش پیدا کند اما اکثر شرکت‌های کوچک بازار منفی باشند:

• در این حالت شاخص کل رشد می‌کند
• اما شاخص هم‌وزن ممکن است منفی شود

این تفاوت نشان می‌دهد که رشد بازار فقط مربوط به چند نماد بزرگ بوده و همه بازار رشد نکرده است.

برای درک بهتر وضعیت بازار بورس، بررسی هم‌زمان شاخص هم‌وزن و شاخص کل اهمیت زیادی دارد. این دو شاخص هرچند هر دو وضعیت کلی بازار را نشان می‌دهند، اما از زاویه‌های متفاوتی آن را تحلیل می‌کنند. جدول زیر مهم‌ترین تفاوت‌های شاخص هم‌وزن و شاخص کل را به‌صورت خلاصه و کاربردی نشان می‌دهد:

معیار مقایسه	شاخص کل	شاخص هم‌وزن
نحوه وزن‌دهی	بر اساس ارزش بازار؛ شرکت‌های بزرگ تأثیر بیشتری دارند	همه شرکت‌ها وزن یکسان دارند
تأثیر شرکت‌های بزرگ	بسیار زیاد	برابر با شرکت‌های کوچک
نمایش وضعیت بازار	بیشتر وضعیت شرکت‌های بزرگ را نشان می‌دهد	میانگین عملکرد کل بازار را نشان می‌دهد
میزان نوسان	معمولاً کمتر	معمولاً بیشتر
حساسیت به سهام کوچک	کم	زیاد
کاربرد تحلیلی	بررسی روند کلی بازار و نمادهای شاخص‌ساز	بررسی رشد یا افت متوازن بازار
مناسب برای چه افرادی؟	سرمایه‌گذاران علاقه‌مند به سهام بزرگ	تحلیل‌گران و فعالان سهام کوچک و متوسط

نسبت شاخص کل به شاخص هم وزن

نسبت شاخص کل به شاخص هم‌وزن یکی از ابزارهای مفید برای تحلیل بازار بورس است که به ما کمک می‌کند تا قدرت و تأثیر شرکت‌های بزرگ را در مقایسه با روند کلی بازار بررسی کنیم. این نسبت نشان می‌دهد که چقدر بازار تحت تأثیر تغییرات قیمت سهام شرکت‌های بزرگ قرار دارد.

در واقع این نسبت به صورت ساده به ما نشان می‌دهد که آیا شرکت‌های بزرگ بیشتر از شرکت‌های کوچک در حال رشد یا افت هستند یا خیر. برای به دست آوردن این نسبت کافی است شاخص کل را بر شاخص هم وزن تقسیم کنیم.

در تفسیر این نسبت باید گفت نسبت بیشتر از ۱ (مثلا ۲ یا ۳)، نشان می‌دهد که بازار تحت تأثیر رشد یا افت شرکت‌های بزرگ است و این شرکت‌ها بیشتر از شرکت‌های کوچک در حرکت‌های بازار نقش دارند.

• وقتی نسبت به ۱ نزدیک باشد، نشان‌دهنده این است که تمام شرکت‌ها (چه بزرگ و چه کوچک) به طور مشابه در بازار تأثیر گذاشته‌اند و بازار به صورت متوازن رشد کرده است. 
• نسبت کمتر از ۱ زیاد رایج نیست و ممکن است نشان‌دهنده آن باشد که شرکت‌های کوچکتر در حال رشد یا تأثیر بیشتری در بازار هستند و شاخص هم‌وزن (که همه شرکت‌ها را به یک اندازه در نظر می‌گیرد) بیشتر از شاخص کل رشد کرده است.

تغییرات این نسبت می‌تواند به تحلیل بازار سرمایه کمک کند؛ افزایش نسبت شاخص کل به شاخص هم وزن نشان‌دهنده نقش پررنگ‌تر شرکت‌های بزرگ‌تر در رشد یا افت بازار است. به عبارت دیگر، بازار به سمت شرکت‌های بزرگ رفته و ممکن است رشد یا افت بازار در این گروه از شرکت‌ها باشد.

اگر این نسبت کاهش یابد، نشان‌دهنده آن است که شرکت‌های کوچک بیشتر از شرکت‌های بزرگ در حال رشد یا تغییر هستند. این موضوع معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که سرمایه‌گذاران به سمت سهام شرکت‌های کوچکتر متمایل می‌شوند.

چه زمانی به شاخص کل توجه کنیم؟

شاخص کل زمانی کاربردی‌تر است که بخواهید وضعیت کلی بازار و شرکت‌های بزرگ را بررسی کنید.

به شاخص کل توجه کنید وقتی که:

• قصد تحلیل روند کلی بازار بورس را دارید
• سرمایه‌گذاری شما بیشتر روی سهام بزرگ و شاخص‌ساز است
• می‌خواهید تأثیر ورود یا خروج نقدینگی به نمادهای بزرگ را بررسی کنید
• در حال بررسی شرایط کلی اقتصاد، سیاست‌ها یا اخبار مهم کلان هستید

مثال:
اگر شاخص کل رشد کند اما بیشتر نمادهای بازار منفی باشند، احتمالاً این رشد ناشی از افزایش قیمت چند سهم بزرگ بوده است.

چه زمانی به شاخص هم‌وزن توجه کنیم؟

شاخص هم‌وزن تصویر دقیق‌تری از رفتار عموم سهام بازار ارائه می‌دهد، به‌ویژه شرکت‌های کوچک و متوسط.

به شاخص هم‌وزن توجه کنید وقتی که:

• می‌خواهید بدانید آیا رشد بازار همگانی و متعادل است یا خیر
• روی سهام کوچک و متوسط سرمایه‌گذاری کرده‌اید
• قصد بررسی عمق بازار و میزان مشارکت همه نمادها را دارید
• می‌خواهید بفهمید رشد شاخص کل واقعی است یا صرفاً ظاهری

مثال:
اگر شاخص کل مثبت باشد ولی شاخص هم‌وزن منفی شود، یعنی بیشتر سهم‌ها افت کرده‌اند و رشد بازار فقط به کمک نمادهای بزرگ اتفاق افتاده است.

مقایسه کاربردی شاخص کل و هم‌وزن

هدف تحلیل	شاخص مناسب
بررسی وضعیت کلی بازار	شاخص کل
تحلیل عملکرد سهام بزرگ	شاخص کل
تحلیل سهام کوچک و متوسط	شاخص هم‌وزن
تشخیص رشد واقعی بازار	شاخص هم‌وزن
بررسی تعادل یا عدم تعادل بازار	مقایسه هر دو شاخص

سخن آخر

شاخص کل و شاخص هم‌وزن از مهم‌ترین ابزارهای تحلیل بازار بورس به شمار می‌آیند اما نحوه محاسبه آن‌ها و شرکت‌های موجود در شاخص هم وزن و کل با هم متفاوت است.

شاخص کل به دلیل تاثیر پذیری از شرکت‌های بزرگ، وضعیت کلی بازار را نشان می‌دهد. در حالی که شاخص هم‌وزن به همه شرکت‌ها وزن یکسان داده و میزان تأثیرپذیری بازار از شرکت‌های کوچک را منعکس کرده و برای بررسی رشد متوازن بازار و عملکرد شرکت‌های کوچک‌تر کاربرد دارد.